Wat is Gedragsbiologie?
Alle organismen vertonen gedrag, of het nu de simpele reacties van bacteriën zijn of de complexe sociale interacties tussen mensen. Het begrijpen van de mechanismen die zulk gedrag veroorzaken en van de evolutie daarvan vormt een van de meest uitdagende onderwerpen in de biologie. Dit is het onderzoeksterrein van de gedragsbiologie. Het maakt de gedragsbiologie tot een discipline die met haar vragen, methoden, analyses en onderzoekssoorten een heel breed gebied bestrijkt. Ze overschrijdt de traditionele grenzen met andere biologische disciplines zoals neurobiologie, fysiologie, ecologie, theoretische biologie en evolutiebiologie en neemt hierdoor een geheel eigen en belangrijke positie in.
Gedragsbiologisch onderzoek levert belangrijke inzichten op in hoe en waarom dieren zich gedragen zoals ze doen. Het staat ook aan de basis voor vergelijkend onderzoek tussen dier en mens binnen de psychologie en de cognitieve neurowetenschappen. Gedragsbiologisch onderzoek is ook in andere opzichten van belang. Het geeft inzicht in de relatie tussen genen, hersenen en gedrag; in het meten en verbeteren van dierenwelzijn; in het beschermen en behouden van bedreigde diersoorten en biodiversiteit; in de effecten van voortschrijdende verstedelijking en wereldwijde klimaatsverandering; in het beheersen van dierplagen, en vele andere onderwerpen die voor mens en maatschappij van groot belang zijn.
Gedragsbiologie in Nederland
Nederlandse onderzoekers spelen traditioneel een belangrijke rol in dit vakgebied: in 1973 kreeg Niko Tinbergen de Nobelprijs voor zijn bijdrage als grondlegger (samen met Konrad Lorenz en Karl von Frisch) van het vakgebied. Gedragsbiologische onderzoekers zijn te vinden aan alle grote universiteiten: Amsterdam, Groningen, Leiden, Nijmegen, Utrecht en Wageningen en diverse onderzoeksinstituten, zoals het NIOO en het NIOZ, en werken vaak internationaal samen.
Wat is de NVG?
De Nederlandse Vereniging voor Gedragsbiologie verenigt ruim 200 biologen en anderen die zich al dan niet beroepshalve voor gedrag van dier (en mens) interesseren. In toenemende mate zijn ook onderzoekers uit België bij de activiteiten betrokken. Haar doelstellingen zijn:
- bevorderen van wetenschappelijk onderzoek en onderwijs in gedragsbiologie;
- verbreiden van kennis over gedragsbiologisch onderzoek in brede kring;
- behartigen van de belangen van de gedragsbiologie en haar onderzoekers.
Voor het verwezenlijken van haar doelstellingen onderneemt de NVG onder andere de volgende aktiviteiten:
- Het uitbrengen van een Nieuwsbrief waarmee leden 2x per jaar op de hoogte worden gehouden van (inter)nationale ontwikkelingen.
- Het organiseren van een jaarlijkse meerdaagse conferentie waar deelnemers uit binnen- en buitenland hun onderzoek kunnen presenteren.
- Het organiseren van een jaarlijkse workshop voor beginnende promovendi.
- Het (op beperkte schaal) financieel ondersteunen van workshops en conferenties op het gebied van de Gedragsbiologie.
De NVG is aktief deelnemer aan het 'European platform for Behavioural Biology', waarin alle Europese gedragsbiologische vakverenigingen georganiseerd zijn.